Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/1668 van de Commissie van 25 mei 2023 tot aanvulling van Richtlijn (EU) 2019/2034 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen tot nadere bepaling van de meting van risico’s of aspecten van risico’s die niet of niet voldoende worden gedekt door de eigenvermogensvereisten van de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033 van het Europees Parlement en de Raad en de indicatieve kwalitatieve maatstaven voor de bedragen van het aanvullend eigen vermogen (Voor de EER relevante tekst)
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
Gezien Richtlijn (EU) 2019/2034 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 betreffende het prudentiële toezicht op beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijnen 2002/87/EG, 2009/65/EG, 2011/61/EU, 2013/36/EU, 2014/59/EU en 2014/65/EU1, en met name artikel 40, lid 6, vierde alinea,
(1) Om de geharmoniseerde toepassing van het aanvullend-eigenvermogensvereiste in de hele Unie te waarborgen, is het noodzakelijk een uniforme benadering voor de meting van de risico’s en aspecten van risico’s vast te stellen ter ondersteuning van het bepalen van het kapitaalniveau dat toereikend is om alle materiële risico’s te ondervangen waaraan beleggingsondernemingen kunnen zijn blootgesteld. De bevoegde autoriteiten moeten er daarom voor zorgen dat beleggingsondernemingen voldoende aanvullend eigen vermogen aanhouden om elke risicocategorie (Risk-to-Client, Risk-to-Firm en Risk-to-Market) en alle andere materiële risico’s te dekken.
(2) Om de bevoegde autoriteiten in staat te stellen het risicoprofiel van beleggingsondernemingen op passende wijze te monitoren en materiële risico’s te identificeren, te beoordelen en te kwantificeren, is het noodzakelijk een gedetailleerde en omvattende methodologie vast te stellen die in verhouding staat tot de aard, reikwijdte en complexiteit van de activiteiten van beleggingsondernemingen op basis van alle beschikbare informatiebronnen, met inbegrip van informatie die is verzameld voor de toepassing van artikel 36 van Richtlijn (EU) 2019/2034.
(3) Het niveau van het aanvullend-eigenvermogensvereiste wordt toereikend geacht wanneer het de kans op faillissement van een beleggingsonderneming vermindert en het risico beperkt van een wanordelijke liquidatie die een bedreiging zou vormen voor de cliënten van de beleggingsonderneming en voor de ruimere markt, met inbegrip van andere financiële instellingen, marktinfrastructuren of de markt als geheel. Vanwege deze tweeledige doelstelling van het aanvullend-eigenvermogensvereiste en in overeenstemming met de structuur van de eigenvermogensvereisten zoals uiteengezet in de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033 van het Europees Parlement en de Raad2, moeten de bevoegde autoriteiten de risico’s die verbonden zijn aan lopende activiteiten van beleggingsondernemingen en het risico van een wanordelijke afwikkeling van de bedrijfsactiviteiten van de beleggingsonderneming los van elkaar beschouwen.
(4) Om ervoor te zorgen dat alle risico’s of aspecten van risico’s waaraan een beleggingsonderneming blootstaat of anderen blootstelt, naar behoren worden gedekt, moet een beleggingsonderneming voldoende eigen vermogen aanhouden, rekening houdend met het bedrijfsmodel, de schaal en de complexiteit van de door de beleggingsonderneming verrichte activiteiten, om extra operationele kosten in verband met een ordelijk liquidatieproces te kunnen dragen. Om ervoor te zorgen dat dergelijk eigen vermogen in specifieke economische omstandigheden toereikend zou zijn, moeten de bevoegde autoriteiten tijdens het overeenkomstig artikel 36 van Richtlijn (EU) 2019/2034 uitgevoerde toetsings- en evaluatieproces verschillende plausibele economische scenario’s in overweging nemen. Met name de bedrijfscontinuïteit, de beleggersbescherming en de marktintegriteit mogen tijdens het liquidatieproces niet in gevaar worden gebracht. Daartoe moet de beleggingsonderneming ook tijdens dat proces in staat zijn kosten en verliezen te absorberen waar niet voldoende winst tegenover staat. Aangezien de duur van het liquidatieproces naargelang van de specifieke omstandigheden aanzienlijk kan verschillen, moeten de bevoegde autoriteiten hiermee rekening houden bij het vaststellen van het aanvullend-eigenvermogensvereiste. Gezien de potentieel uiteenlopende rechtsvormen die beleggingsondernemingen kunnen aannemen, moeten de bevoegde autoriteiten bovendien rekening houden met de toepasselijke nationale insolventie-, vennootschaps- en handelswetgeving, die van invloed kan zijn op de duur van de liquidatieprocessen en op de daaraan verbonden kosten en risico’s.
(5) Om te zorgen voor evenredigheid bij het bepalen van het aanvullend-eigenvermogensvereiste, mogen risico’s en aspecten van risico die niet of niet voldoende worden gedekt door het K-factorvereiste als bedoeld in artikel 15 van Verordening (EU) 2019/2033 alleen worden gemeten voor beleggingsondernemingen waarvoor het in dat artikel bedoelde K-factorvereiste geldt, en niet voor kleine en niet-verweven ondernemingen die voldoen aan de voorwaarden van artikel 12, lid 1, van die verordening. Voor beleggingsondernemingen bestaan er andere risico’s die helemaal niet onder de eigenvermogensvereisten van de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033 vallen, onder meer risico’s die uitdrukkelijk van die eigenvermogensvereisten zijn uitgesloten. Daarom moet worden gespecificeerd dat die risico’s door de bevoegde autoriteiten worden beoordeeld en gemeten op basis van de omvang en het bedrijfsmodel van de beleggingsonderneming en op basis van de omvang, de aard en de complexiteit van haar activiteiten.
(6) Om te zorgen voor een correcte meting en dekking van alle risico’s waarnaar in de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033 wordt verwezen maar die niet volledig of adequaat door die vereisten worden gedekt, moeten dergelijke risico’s voor elke risicocategorie (Risk-to-Client, Risk-to-Market en Risk-to-Firm) afzonderlijk worden gemeten. Om dezelfde reden moeten de risico’s die niet onder de delen drie en vier van die verordening vallen, met inbegrip van de risico’s die uitdrukkelijk van die vereisten zijn uitgesloten, per risico worden gemeten. Indien de meting per risicocategorie of per risico echter te belastend is of niet haalbaar is voor beleggingsondernemingen waarvoor een aanvangskapitaalvereiste geldt dat lager is dan het vereiste van artikel 9, lid 1, van Richtlijn (EU) 2019/2034, moet de meting van risico’s in die gevallen op geaggregeerd niveau worden uitgevoerd, met inachtneming van het evenredigheidsbeginsel.
(7) Om het juiste evenwicht te vinden tussen prudentiële overwegingen en evenredige toepassing, mag de meting van risico’s op geaggregeerd niveau niet van toepassing zijn op beleggingsondernemingen waarvoor het in artikel 9, lid 1, van Richtlijn (EU) 2019/2034 vastgestelde aanvangskapitaalvereiste geldt. Beleggingsondernemingen waarvoor hogere aanvangskapitaalvereisten gelden, moeten worden beoordeeld in termen van risico’s met een meting per risicocategorie en per risico.
(8) Om te zorgen voor consistentie bij de meting van materiële risico’s die beleggingsondernemingen voor anderen kunnen inhouden of die zij zelf kunnen lopen, moeten de bevoegde autoriteiten zich baseren op een geharmoniseerde reeks indicatieve kwalitatieve minimummaatstaven. Aangezien de risico’s gedurende de gehele bedrijfscyclus van een onderneming evolueren, moeten de bevoegde autoriteiten niet alleen een statische beoordeling uitvoeren maar ook een analyse van historische trends van dergelijke maatstaven. Om alle relevante risico’s naar behoren te dekken, moeten verschillende maatstaven worden gebruikt voor beleggingsondernemingen met verschillende bedrijfsmodellen en activiteiten. Om alle relevante risico’s van de beleggingsonderneming naar behoren te dekken, rekening houdend met het specifieke bedrijfsmodel of de specifieke activiteit, de rechtsvorm en de beschikbaarheid van betrouwbare gegevens, moeten de bevoegde autoriteiten, in bepaalde omstandigheden die met name verband houden met de specifieke kenmerken van het bedrijfsmodel of de gegevenskwaliteit van een onderneming, de maatstaven aanpassen en die aangepaste maatstaven gebruiken of, indien dat niet mogelijk is, alternatieve maatstaven gebruiken die in verhouding staan tot de omvang, de complexiteit, het bedrijfsmodel en het bedrijfsmodel van de beleggingsonderneming en die een passende risicobeoordeling waarborgen.
(9) Deze verordening is gebaseerd op de ontwerpen van technische reguleringsnormen die de Europese Bankautoriteit aan de Commissie heeft voorgelegd.
(10) De Europese Bankautoriteit heeft openbare raadplegingen gehouden over de ontwerpen van technische reguleringsnormen waarop deze verordening is gebaseerd, de mogelijke daaraan verbonden kosten en baten geanalyseerd en de bij artikel 10 van Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad opgerichte Stakeholdersgroep bankwezen om advies verzocht3,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1 - Risico van wanordelijke liquidatie
De in lid 1 bedoelde meting staat in verhouding tot de complexiteit, het risicoprofiel en de reikwijdte van de activiteiten van de beleggingsonderneming en tot het potentiële effect van haar liquidatie op cliënten en markten, en omvat het volgende:
- a) een raming van het realistische tijdsbestek voor de liquidatie van de beleggingsonderneming;
- b) een beoordeling van de operationele en juridische taken van de beleggingsonderneming tijdens het liquidatieproces in een realistisch tijdsbestek;
- c) de identificatie en beoordeling van materiële vaste en variabele kosten;
- d) de identificatie en beoordeling van materiële risico’s of aspecten van risico’s die zich tijdens het afwikkelingsproces kunnen voordoen;
- e) alle andere aspecten die relevant zijn voor het afwikkelingsproces.
Voor beleggingsondernemingen waarvoor het in artikel 9, lid 1, van Richtlijn (EU) 2019/2034 neergelegde aanvangskapitaalvereiste geldt, nemen de bevoegde autoriteiten in hun meting het volgende op:
- a) de afsluitkosten, met inbegrip van proceskosten voor de toepassing van lid 2, punt c), van dit artikel;
- b) het verlies aan inkomsten en het verlies in de netto realiseerbare waarde van activa die naar verwachting zullen ontstaan als gevolg van het liquidatieproces voor de toepassing van lid 2, punt d), van dit artikel.
Artikel 2 - Materiële risico’s of aspecten van risico’s die niet of niet volledig worden gedekt door het K-factorvereiste van deel drie, titel II, van Verordening (EU) 2019/2033
Artikel 3 - Materiële risico’s of aspecten van risico’s die niet volledig worden gedekt door het eigenvermogensvereiste van de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033
De in lid 1 bedoelde meting omvat de identificatie, beoordeling en, in voorkomend geval, kwantificering van de volgende risicogebieden:
- a) de risico’s voor de beveiliging van het netwerk en de informatiesystemen die beleggingsondernemingen gebruiken om te zorgen voor de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van hun processen, gegevens en activa;
- b) het renterisico en het kredietrisico die voortvloeien uit activiteiten buiten de handelsportefeuille.
Artikel 4 - Totale materiële risico’s die niet of niet volledig worden gedekt door het eigenvermogensvereiste van de delen drie en vier van Verordening (EU) 2019/2033
Artikel 5 - Algemene kwalitatieve maatstaven voor de bepaling van het aanvullend-eigenvermogensvereiste
Bij het bepalen van het bedrag van de aanvullend-eigenvermogensvereisten voor de toepassing van de artikelen 1, 2 en 3 houden de bevoegde autoriteiten rekening met het volgende:
- a) de resultaten van het interne beoordelingsproces van de kapitaaltoereikendheid en het interne risicobeoordelingsproces van de beleggingsonderneming als bedoeld in artikel 24 van Richtlijn (EU) 2019/2034;
- b) overeenkomstig artikel 54, lid 55, van Verordening (EU) 2019/2033 gerapporteerde gegevens;
- c) de resultaten van de overeenkomstig de artikelen 36 en 37 van Richtlijn (EU) 2019/2034 uitgevoerde evaluaties;
- d) de resultaten van andere toezichtactiviteiten;
- e) andere relevante input, met inbegrip van het oordeel van de toezichthouder.
Artikel 6 - Indicatieve kwalitatieve maatstaven
Voor de toepassing van artikel 1, lid 5, tweede alinea, zijn de indicatieve kwalitatieve maatstaven de volgende:
- a) het aantal verbonden agenten in vergelijking met het totale personeelsbestand;
- b) de gemiddelde duur van een liquidatie in het rechtsgebied, rekening houdend met de complexiteit van de bedrijfsactiviteiten van de beleggingsonderneming;
- c) het aandeel niet-opzegbare contracten en de resterende looptijd ervan;
- d) de identificatie van markten waar de beleggingsonderneming de belangrijkste dienstverlener is;
- e) de waarde en liquiditeit van vaste activa waarover de beleggingsonderneming tijdens een liquidatie zou moeten beschikken;
- f) de gemiddelde ontslagvergoedingen die bij een liquidatie moeten worden betaald, rekening houdend met de arbeidswetgeving en de arbeidsovereenkomsten met de werknemers.
Voor de toepassing van artikel 2, zijn voor wat de meting van de RtC betreft de indicatieve kwalitatieve maatstaven de volgende:
- a) het bedrag aan aangehouden cliëntengelden van cliënten tijdens de voorgaande vijf jaar;
- b) het bedrag aan activa onder beheer tijdens de voorgaande vijf jaar;
- c) het bedrag aan activa onder bewaring en beheer tijdens de voorgaande vijf jaar;
-
d)
het bedrag van de verliezen of schade die de beleggingsonderneming heeft geleden als gevolg van inbreuken op haar wettelijke of contractuele verplichtingen gedurende ten minste de voorafgaande vijf jaar, met inbegrip van verliezen als gevolg van:
- i) ongeschikt advies aan beleggers en daarmee verband houdende compensatie aan beleggers;
- ii) verzuim om passende procedures vast te stellen, toe te passen en te handhaven om inbreuken te voorkomen;
- iii) handels- of waarderingsfouten;
- iv) bedrijfsverstoring, systeemstoringen, mislukte transactieverwerking of procesbeheer;
- v) een handeling van de verbonden agenten of aangestelde vertegenwoordigers van de beleggingsonderneming waarvoor de beleggingsonderneming aansprakelijk is;
- e) specifiek voor beleggingsondernemingen die gelden van cliënten aanhouden, het onvermogen van de beleggingsonderneming om, indien nodig, geld van cliënten tijdig terug te geven, en de daaraan verbonden financiële gevolgen gedurende de afgelopen vijf jaar.
Voor de toepassing van artikel 2 zijn voor wat de meting van de RtC betreft de indicatieve kwalitatieve maatstaven de volgende:
- a) de variabiliteit van de waarde van de posities, onder meer als gevolg van veranderende marktomstandigheden;
- b) het aandeel complexe en niet-liquide producten in de handelsportefeuille van de beleggingsonderneming, in termen van volume en netto-inkomsten;
- c) specifiek voor beleggingsondernemingen die interne modellen gebruiken, de beschikbaarheid van regelmatige back-testing van modellen die voor regelgevingsdoeleinden worden gebruikt.
Voor de toepassing van artikel 2 zijn voor wat de meting van de RtF betreft de indicatieve kwalitatieve maatstaven de volgende:
- a) de dagelijkse transactiestroom en de gemiddelde dagelijkse transactiestroom tijdens de voorgaande vijf jaar;
- b) alle belangrijke operationele gebeurtenissen in verband met de dagelijkse transactiestroom en daarmee gepaard gaande financiële verliezen tijdens de voorgaande vijf jaar, met inbegrip van verwerkingsfouten;
- c) de variabiliteit van bruto- en netto-inkomsten van de beleggingsonderneming tijdens de voorgaande vijf jaar;
- d) verliezen als gevolg van variaties in posities in financiële instrumenten, vreemde valuta en grondstoffen tijdens de voorgaande vijf jaar;
- e) de wanbetalingsgraad van cliënten of tegenpartijen, en de daarmee samenhangende verliezen tijdens de voorgaande vijf jaar;
- f) verliezen als gevolg van materiële veranderingen in de boekwaarde van activa, onder meer als gevolg van veranderingen in marktomstandigheden en in de kredietwaardigheid van tegenpartijen;
- g) de bedragen en variabiliteit van de betalingen of bijdragen in het kader van een toegezegde-uitkeringsregeling tijdens de voorgaande vijf jaar;
- h) elke concentratie van de activa van de beleggingsonderneming, met inbegrip van concentratie van cliënten en tegenpartijen, alsmede sectorale en geografische concentratie;
- i) het aandeel van de blootstelling buiten de balanstelling ten opzichte van het beleggingstotaal van de activa en het daaraan verbonden kredietrisico.
Voor de toepassing van artikel 3 zijn de indicatieve kwalitatieve maatstaven de volgende:
-
a)
elke indicatie van significante financiële risico’s die niet worden gedekt door de eigenvermogensvereisten van artikel 11 van Verordening (EU) 2019/2033, met name:
- i) het gemiddelde van de totale operationeel-risicoverliezen ten opzichte van de bruto-inkomsten tijdens de voorgaande vijf jaar;
- ii) alle belangrijke operationele gebeurtenissen en daarmee gepaard gaande financiële verliezen tijdens de voorgaande vijf jaar;
- iii) het aandeel van de netto-inkomsten van de beleggingsonderneming uit niet in deel A van bijlage I bij Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad5 vermelde diensten of activiteiten;
-
b)
alle aanwijzingen voor een significant risico met betrekking tot informatie- en communicatietechnologie (ICT), met name:
- i) de algehele complexiteit van de ICT-architectuur, met inbegrip van het aandeel uitbestede ICT-diensten;
- ii) het aantal materiële veranderingen in de ICT-omgeving tijdens de voorbije vijf jaar;
- iii) verliezen als gevolg van verstoringen veroorzaakt door incidenten waarbij kritieke ICT-diensten werden getroffen tijdens de voorgaande vijf jaar;
- iv) het aantal cyberaanvallen en de daarmee samenhangende verliezen tijdens de voorbije vijf jaar;
-
c)
aanwijzingen voor een significant renterisico dat voortvloeit uit activiteiten buiten de handelsportefeuille, met name:
- i) het volume transacties op basis van of anderszins afhankelijk van rentetarieven, buiten de handelsportefeuille van de beleggingsonderneming;
- ii) het afdekkingsbeleid van de beleggingsonderneming en mogelijke discrepanties tussen de positie en de afdekking, buiten de handelsportefeuille van de beleggingsonderneming.
De bevoegde autoriteiten passen de in de leden 1 tot en met 5 vastgestelde maatstaven aan en gebruiken die aangepaste maatstaven wanneer een van de volgende omstandigheden van toepassing is:
- a) de maatstaf is niet passend gezien de specifieke rechtsvorm, structurele veranderingen, bedrijfsmodel en het operationele van de beleggingsonderneming;
- b) de raming van de maatstaf is te belastend gezien de omvang en complexiteit van de activiteiten van de beleggingsonderneming;
- c) de raming van de maatstaf is niet haalbaar bij gebreke aan betrouwbare gegevens, indien dergelijke gegevens niet onder de artikelen 54 en 55 van Verordening (EU) 2019/2033 of artikel 39, lid 2, punt j), van Richtlijn (EU) 2019/2034 vallen;
- d) de raming van de maatstaf is niet haalbaar bij gebreke aan betrouwbare historische gegevens, waardoor de historische analyseperiode irrelevant is. In dergelijke gevallen beperken de bevoegde autoriteiten de periode van historische analyse tot de tijd die is verstreken sinds het laatste toetsings- en evaluatieproces door de toezichthouder als bedoeld in artikel 36 van Richtlijn (EU) 2019/2034.
Artikel 7 - Inwerkingtreding
-
PB L 314 van 5.12.2019, blz. 64.
(terug) -
Verordening (EU) 2019/2033 van het Europees Parlement en de Raad van 27 november 2019 betreffende prudentiële vereisten voor beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr. 1093/2010, (EU) nr. 575/2013, (EU) nr. 600/2014 en (EU) nr. 806/2014 (PB L 314 van 5.12.2019, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 1093/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 24 november 2010 tot oprichting van een Europese toezichthoudende autoriteit (Europese Bankautoriteit), tot wijziging van Besluit nr. 716/2009/EG en tot intrekking van Besluit 2009/78/EG van de Commissie (PB L 331 van 15.12.2010, blz. 12).
(terug) -
Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijn 82/891/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2001/24/EG, 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2005/56/EG, 2007/36/EG, 2011/35/EU, 2012/30/EU en 2013/36/EU en de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 173 van 12.6.2014, blz. 190).
(terug) -
Richtlijn 2014/65/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende markten voor financiële instrumenten en tot wijziging van Richtlijn 2002/92/EG en Richtlijn 2011/61/EU (PB L 173 van 12.6.2014, blz. 349).
(terug)